Αριστοφάνης, κωμικός ποιητής

Ο Αριστοφάνης, ο σπουδαιότερος κωμικός ποιητής της αρχαιότητας και ο κύριος εκπρόσωπος της Αρχαίας Κωμωδίας, γεννήθηκε στην Αθήνα γύρω στο 445 π.Χ. και πέθανε περίπου το 386. 28 aristofanis athinaiosΚυριάρχησε για 40 χρόνια στο Αττικό θέατρο και έδρασε μια εποχή που συντελέστηκαν στην Αθήνα μεγάλες πολιτικές, κοινωνικές και πνευματικές αλλαγές, οι οποίες άλλωστε καθρεφτίζονται ποικιλότροπα στα έργα του. Η στάση του απέναντι στο βιβλίο ήταν επικριτική, κυρίως εξαιτίας της ανεξέλεγκτης κυκλοφορίας του και της μετατροπής του από τους σοφιστές σε εκπαιδευτικό εργαλείο. Ο Αριστοφάνης κατηγορούσε ανοικτά τον Ευριπίδη για τις γνώσεις που σταχυολογούσε, ειρωνευόμενος παράλληλα τη σπουδαία βιβλιοθήκη του αλλά και τον προσωπικό γραφέα-εκδότη που χρησιμοποιούσε: «από βιβλία στράγγιζα χυλό εξυπνοκουβέντες» (Βάτρ., 943).

Φαίνεται ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 5ου αιώνα τα «βιβλιοπωλεία» στην Αθήνα αποτελούσαν φιλολογικά στέκια, και έτσι στους Όρνιθες (414 π.Χ.) Aristophanisοι Αθηναίοι εμφανίζονται ως διψασμένοι αναγνώστες, οι οποίοι αμέσως μετά το πρόγευμα σπεύδουν στα βιβλιοπωλεία για να «ξεφυλλίσουν» βιβλία, να ενημερωθούν και να συζητήσουν για τις αρετές, αλλά και τις φιλολογικές ατέλειες και τα μειονεκτήματα των έργων. Την εποχή του Αριστοφάνη μάλιστα κυκλοφορούσε ένα βιβλιοφιλικό ανέκδοτο, το οποίο ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές, αφού παρέμεινε επίκαιρο και κατά τον 2ο μ.Χ. αιώνα, στην Ποικίλη Ιστορία (XIII, 38) του Αιλιανού. Το ανέκδοτο αυτό αφορά τον Αλκιβιάδη, με το οποίο ο Αριστοφάνης είχε συγκρουσθεί και δεν είναι απίθανο να το κυκλοφόρησε ο ίδιος, στιγματίζοντας τη γενικότερη απληστία του Αλκιβιάδη, όπως του καταλογίζει στην κωμωδία του Ταγηνισταί.

Στους αντίποδες του «σοφιστικού» βιβλίου ο Αριστοφάνης είχε να αντιπαραθέσει το θεατρικό βιβλίο και την πίστη του ότι, τελικά, οι Αθηναίοι δεν διατρέχουν τον κίνδυνο της αμάθειας, αφού στο θέατρο συχνάζουν νέοι άνθρωποι, «αναγνώστες βιβλίων ικανοί να κατανοούν τα ορθά σημεία». Φαίνεται ότι οι περισσότεροι θεατές των θεατρικών παραστάσεων ήταν εφοδιασμένοι και με ένα αντίγραφο του έργου: βιβλίον τ’ έχων έκαστος μανθάνει τα δεξιά (Βάτρ., 1114 · Βιβλ. Ι, 89-92).

 

 

 

 

Ιστορικό πλαίσιο: Αρχαιότητα
Όνομα/Προσωνυμία: Αριστοφάνης,
Ιδιότητα/Αξίωμα: Κωμικός ποιητής
Τόπος γέννησης: Αθήνα
Τόπος δράσης: Αθήνα
Χρόνος γέννησης: π. 445 π.Χ.
Χρόνος θανάτου: π. 386 π.Χ.
Χρόνος δράσης: 5ος-4ος αι. π.Χ.
Αναφέρει: Πρόσωπα
Αιλιανός, Ρωμαίος σοφιστής
Αλκιβιάδης, πολιτικός
Ευριπίδης, ποιητής
Εικόνες
Αριστοφάνης, Κωμωδίαι εννέα, [Έκδοση Μάρκος Μουσούρος με αρχαία σχόλια], Βενετία, Άλδος Μανούτιος, 15 Ιουλίου 1498.
Ο Αριστοφάνης, χαλκογραφία του 18ου αιώνα.
Αναφέρεται από: Πρόσωπα
Ευριπίδης, ποιητής
Αλκιβιάδης, πολιτικός
Reuchlin Johann, λόγιος
«Πλειάδος» μέλη, φιλόλογοι
Αριστέας, συντάκτης της «Επιστολής»
Ιούλιος Πολυδεύκης, λεξικογράφος
Αριστομένης ο Θυροποιός, κωμικός ποιητής
Αριστοφάνης ο Βυζάντιος, γραμματικός
Ζηνόδοτος, φιλόλογος
Δημήτριος Φαληρέας, πολιτικός - φιλόσοφος
Πρόδικος από την Κέα, σοφιστής
Βιβλιοθήκες
Μονή Μεγίστης Λαύρας
Άδεια χρήσης: In Copyright (InC)
Δικαιώματα: Το σύνολο του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία του Κ. Σπ. Στάικου και των συνεργατών του. Το εικαστικό υλικό προέρχεται από την προσωπική συλλογή του Κ. Σπ. Στάικου και ο ίδιος είναι κάτοχος των σχετικών δικαιωμάτων που απαιτούνται για τη δημόσια προβολή και διάθεσή του.
Εμφανίζεται στις συλλογές:Πρόσωπα
Προβολή λιγότερων
Εικαστικό Υλικό
Προβολή λιγότερων