Βενέδικτος της Νουρσίας, άγιος

Τον 6ο αιώνα τα αββαεία του Μαρμουτιέ και του Ροδανού ήταν τα πιο φημισμένα μοναστήρια της Γαλατίας, ανάμεσα σε ένα μεγάλο αριθμό αντίστοιχων κέντρων που είχαν οργανωθεί στη Δύση. benedictΤελικά, όμως, δύο μοναστικές παραδόσεις θα παίξουν σημαντικό ρόλο στη Δυτική Ευρώπη: η πρώτη οφείλεται στον άγιο Βενέδικτο της Νουρσίας (περ. 480-547 μ.Χ.), ενώ η δεύτερη συνδέθηκε με την κέλτικη ή ιρλανδική μοναστική παράδοση, η οποία μεταλαμπαδεύτηκε στην ηπειρωτική Ευρώπη από τον άγιο Κολουμβανό. Και τα δύο αυτά τάγματα λειτούργησαν ως θεματοφύλακες της χριστιανικής λογοτεχνίας, ενώ περιέσωσαν σημαντικά έργα της ρωμαϊκής γραμματείας, που διαφορετικά θα είχαν για πάντα χαθεί.

Ο άγιος Βενέδικτος ήταν Ρωμαίος αυτοκρατορικής καταγωγής που απαρνήθηκε τα πλούτη του και αποσύρθηκε για να ζήσει ως ερημίτης σε ένα σπήλαιο νότια της Ρώμης. Αφού υποβλήθηκε σε σωματικές στερήσεις, κατέληξε ότι η λύση δεν βρίσκεται στην πλήρη απομόνωση του ανθρώπου από τον κόσμο. Έτσι, προχώρησε στην ίδρυση της μονής του Μόντε Κασσίνο και προκειμένου η καθημερινή ζωή των μοναχών να υπακούει σε συγκεκριμένο πρόγραμμα, ο Βενέδικτος συνέταξε κανονισμούς που ονομάστηκαν αργότερα «Κανόνας του Διδασκάλου», ο οποίος τελικά καθιερώθηκε ως Κανόνας του αγίου Βενέδικτου.

Ο Κανόνας αυτός διακρίνεται για τη μετριοπάθεια του. Ούτε ελεύθεροι ήταν οι μοναχοί να κυκλοφορούν εκτός μονής, ούτε ακραία ασκητικά διαβιούσαν. Εξέλεγαν τον ηγούμενο τους benedictrule(αββά) και η θητεία του ήταν δια βίου. Οι μοναχοί έδιναν όρκους πενίας, αγνότητας και υπακοής και παρέδιδαν στο αββαείο όλη την προσωπική τους περιουσία. Βασικός στόχος του Κανόνα ήταν η απασχόληση τους καθ’όλη τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μην τους μένει χρόνος να διαφθείρονται από τα εγκόσμια. Οι μοναχοί είχαν συγκεκριμένες υποχρεώσεις όλο το εικοσιτετράωρο: κοινή προσευχή, παρουσία στις λειτουργίες, σιωπηλή περισυλλογή και κατ’ ιδίαν ανάγνωση. Αν και ο Βενέδικτος απαιτούσε από τους μοναχούς του να είναι εγγράματοι, αυτοί έπρεπε να περιορίζονται στη σπουδή λατρευτικών κειμένων.

Ο Κανόνας του Βενέδικτου δεν αποτέλεσε από την αρχή πρότυπο της μοναστικής ζωής, σε σύγκριση με αντίστοιχους προηγούμενους. Η διάδοση του οφείλεται κυρίως στον πάπα Γρηγόριο τον Μέγα (590-604 μ.Χ.), που έγραψε τον Βίο του αγίου Βενέδικτου και έστειλε μοναχούς να εκχριστιανίσουν και πάλι τις Βρετανικές νήσους. Τον 8ο αιώνα μ.Χ., Αγγλοσάξονες μοναχοί μετέφεραν τον Κανόνα αυτόν στη φραγκική Γαλατία και το 816 μ.Χ. ανακηρύχθηκε ως επίσημος μοναστικός κανόνας της δυτικής Εκκλησίας (Βιβλ. ΙV, 35-36).





 

Ιστορικό πλαίσιο: Δυτικός Μεσαίωνας
Όνομα/Προσωνυμία: Βενέδικτος της Νουρσίας
Ιδιότητα/Αξίωμα: Άγιος
Τόπος δράσης: Ρώμη
Χρόνος γέννησης: π. 480
Χρόνος θανάτου: π. 547
Χρόνος δράσης: 5ος-6ος αι.
Αναφέρει: Εικόνες
Ο Άγιος Βενέδικτος παραδίδει τον Κανόνα του, 12ος αι. (British Library).
Μοναχοί παρουσιάζουν βιβλίο τους στον Άγιο Βενέδικτο· μικρογραφία από το «Eadui Psalter», που γράφτηκε στο Christ Church του Canterbury, μεταξύ του 1012 και του 1023. Λονδίνο, Βρετανική Βιβλιοθήκη.
Αναφέρεται από: Πρόσωπα
Κασσιόδωρος Φλάβιος Μάγνος Αυρήλιος, συγκλητικός - μοναχός
Βιβλιοθήκες
Αββαείο του Αγίου Γάλλου
Μονή της Κορμπί
Μονή του Hersfeld
Άδεια χρήσης: In Copyright (InC)
Δικαιώματα: Το σύνολο του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία του Κ. Σπ. Στάικου και των συνεργατών του. Το εικαστικό υλικό προέρχεται από την προσωπική συλλογή του Κ. Σπ. Στάικου και ο ίδιος είναι κάτοχος των σχετικών δικαιωμάτων που απαιτούνται για τη δημόσια προβολή και διάθεσή του.
Εμφανίζεται στις συλλογές:Πρόσωπα
Προβολή λιγότερων