Παύλος Γ΄, πάπας

Ο Alessandro Farnese (1468-1549), μετέπειτα Παύλος Γ΄ (1538-1549), είχε συγκροτήσει βιβλιοθήκη από τα χρόνια που σπούδαζε και μετείχε στις εργασίες ακαδημαϊκών κύκλων, όπως του Pomponio Leto στη Ρώμη και Pope Paul III του Marsilio Ficino στη Φλωρεντία. Άριστος γνώστης της λατινικής και της ελληνικής γραμματείας δεν σταμάτησε να καλλιεργεί τα γράμματα και κατά τη διάρκεια της παποσύνης του, εμπλουτίζοντας παράλληλα την προσωπική βιβλιοθήκη του: απαραίτητο σύντροφο κατά τις πολιτικές και θρησκευτικές διαμάχες που σφράγισαν τα χρόνια του. Η βιβλιοθήκη του προς το τέλος της ζωής του έφθασε να αριθμεί 600 περίπου τίτλους, που καθρεπτίζουν τα βαθύτερα πνευματικά ενδιαφέροντα και τις ανησυχίες του. Δε διασώθηκε ο κατάλογός της και η αριθμητική της έκταση μαρτυρείται μόνο στον επικήδειο λόγο που εκφώνησε ο Romolo Amasei. Από τους 600 όμως τίτλους που μνημονεύονται δεν διασώθηκαν παρά γύρω στους 160, οι οποίοι μπορούν να αποδοθούν στη βιβλιοθήκη του.

Ο Alessandro Farnese άρχισε να συλλέγει βιβλία συστηματικά από το 1493, από τότε δηλαδή που έφερε τον τίτλο του καρδιναλίου, και το corpus της συλλογής του δεν αφήνει αμφιβολίες για τις πνευματικές αναζητήσεις του: τα περισσότερα βιβλία έχουν ουμανιστικό προσανατολισμό και θησαύριζε τα πλέον σημαντικά κείμενα των εκπροσώπων της ιταλικής διανόησης. Το τμήμα της ποίησης εκπροσωπούσαν οι: Δάντης, Πετράρχης, Βοκκάκιος και Bernardo Tasso, ενώ από την επική ποίηση υπήρχε μόνο ένας τόμος του Βαλέριου Φλάκκου. Από τα φιλοσοφικά συγγράμματα μόνο έργα του Pico de la Mirandola εκπροσωπούσαν την ενότητα αυτή. Ωστόσο, οι ιστορικοί είχαν σημαντική παρουσία στα ράφια της βιβλιοθήκης του: Προκόπιος, Quintus Curtius Rufus, Valturius, Δίων ο Κάσσιος και τέλος Φλάβιος Ευτρόπιος.

Από τις διάσπαρτες θεματικές ενότητες της συλλογής του αναφέρουμε το Astronomicon του Julius Firmicus Maternus (Βασιλεία 1533), τους Λόγους του Andrea Navagero, που τυπώθηκαν στη Βενετία το 1530, και τα Αιγυπτιακά μυστήρια (De mysteriis Aegyptiorum), στη γνωστή μετάφραση του Ficino (Βασιλεία 1533). Αξίζει εδώ να αναφέρουμε ότι αρκετές από τις εκδόσεις αυτές προέρχονται από τα διάσημα ουμανιστικά τυπογραφεία της Βασιλείας, του Amerbach και του Froben, στη πλειονότητά τους όμως πρόκειται για προϊόντα τυπογραφείων της Βενετίας.

Από την εποχή που αναρριχήθηκε στον παπικό θρόνο ως Παύλος Γ΄, τα ενδιαφέροντά του στράφηκαν και προς άλλες θεματικές ενότητες, με πολιτικό και θρησκευτικό περιεχόμενο. Τα συγγράμματα με πολιτική χροιά σκιαγραφούν και προβάλουν την ιστορία διαφόρων ιταλικών πόλεων και μνημονεύουν σημαντικά πολιτικά και θρησκευτικά γεγονότα, όπως τις εργασίες του Συμβουλίου του Trento για την Αντι-Μεταρρύθμιση, που εκτελέστηκαν με πρωτοβουλία του (L. Alberti, Della deca prima delle… Historie di Bologna, Μπολόνια, 1541-1543), την ιστορία της βενετικής δημοκρατίας (Gasparo Contarini, La republica e i magistrate di Vinegia, Βενετία, 1544)· επίσης θησαύριζε το δοκίμιο του G. Flavio Capella Commentarii delle cose fatte per la restituzione di Francesco Sforza Secondo Duca di Milano (Βενετία, 1539), το γνωστό έργο του Platina, Delle vite et fatti di tutti I sommi pontefici romani (Βενετία, 1543) και πολλά άλλα (Βιβλ. V, 336-337).

Ιστορικό πλαίσιο: Αναγέννηση
Όνομα/Προσωνυμία: Παύλος Γ΄ (Alessandro Farnese)
Ιδιότητα/Αξίωμα: Πάπας
Τόπος δράσης: Ρώμη
Φλωρεντία
Χρόνος γέννησης: 1468
Χρόνος θανάτου: 1549
Χρόνος δράσης: 15ος-16ος αι.
Αναφέρει: Πρόσωπα
Βοκκάκιος Ιωάννης, λόγιος - συγγραφέας
Πετράρχης Φραγκίσκος, λόγιος
Δίων Κάσσιος, πολιτικός - συγγραφέας
Εικόνες
Ο πάπας Παύλος Γ', Τιτσιάνο, Νάπολη, Εθνικό Μουσείο του Καποντιμόντε, 1545.
Άδεια χρήσης: In Copyright (InC)
Δικαιώματα: Το σύνολο του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία του Κ. Σπ. Στάικου και των συνεργατών του. Το εικαστικό υλικό προέρχεται από την προσωπική συλλογή του Κ. Σπ. Στάικου και ο ίδιος είναι κάτοχος των σχετικών δικαιωμάτων που απαιτούνται για τη δημόσια προβολή και διάθεσή του.
Εμφανίζεται στις συλλογές:Πρόσωπα
Προβολή λιγότερων