Ισοκράτης, ρήτορας

Ο Ισοκράτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 436 π.Χ., τότε που η πόλη βρισκόταν στο απόγειο της δόξας της. Σε ηλικία σαράντα έξι ετών περίπου, το 390 π.Χ. ή λίγο αργότερα, και μισό αιώνα μετά 27 isokratisτην εμφάνιση των πρώτων μεγάλων σοφιστών, άνοιξε σχολή, η επίδραση της οποίας υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Εγκαινίασε μία σοφιστική διδασκαλία με απώτερο σκοπό τη γενική μόρφωση και προσανατολισμένη στην πολιτική πράξη. Και μολονότι ως μαθητής του Γοργία είχε σοφιστική εκπαίδευση, το πρώτο μανιφέστο της νέας αυτής σχολής, αν και εναρμονίζεται με τη σοφιστική παιδεία, τιτλοφορείται: Κατά των σοφιστών. 

Οι προγραμματικοί λόγοι που γράφτηκαν στο πλαίσιο των μαθημάτων της σχολής αποτελούν υποδειγματικά κείμενα, πρότυπα ρητορικής και φιλοσοφίας. Συνταγμένοι με τέτοιο τρόπο, ώστε να αναδεικνύουν τη δύναμη του λόγου μέσα από την ανάγνωση, αποτέλεσαν τον αντικειμενικό στόχο της σχολής. Ο ίδιος ο Ισοκράτης μάλιστα, ομολογούσε το χρέος του προς το βιβλίο, καθώς στον λόγο του Περί αντιδόσεως παραδέχεται ότι όταν γράφτηκαν και μοιράστηκαν τα κείμενά του απέκτησε μεγάλη φήμη και προσέλκυσε πολλούς μαθητές: ο λόγος ο μέλλων αναγιγνώσκεσθαι. 

Ο Ισοκράτης φαίνεται ότι ξεπέρασε κατά πολύ το παράδειγμα των προκατόχων του, δηλαδή του Πρωταγόρα και του Προδίκου, και κατέστησε το βιβλίο ουσιαστικόisokratis μοχλό της διάδοσης της ρητορικής τέχνης. Τα λόγια του Αριστοτέλη, ο οποίος κατά τον Διονύσιο Αλικαρνασσέα, μιλούσε για δεμάτια από δικανικούς λόγους του Ισοκράτη που υπήρχαν στα βιβλιοπωλεία, δεν απέχουν ίσως από την πραγματικότητα, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζουμε κάποια δόση ειρωνείας που οφειλόταν στον ανταγωνισμό ανάμεσα στις δυο σχολές. Στον προγραμματικό λόγο του Κατά των σοφιστών, ξεκαθαρίζει την άποψή του για τους φιλοσόφους και τον αυτοσχεδιασμό της ρητορικής πρακτικής στα δικαστήρια, καθλως και τους ψευδείς ισχυρισμούς των αντιπάλων του ενώ αναγνωρίζει τη σημασία του βιβλίου στο διδακτικό του έργο: λόγον διέδωκα γράψας, παροτρύνοντας παράλληλα τον μαθητικό και λόγιο κύκλο του: διαδιδόναι τοις βουλομένοις λαμβάνειν. Και μολονότι ο Ισοκράτης δεν υπήρξε ποτέ ευνοούμενος των φιλοσόφων, ήταν κοινά αποδεκτό ότι οι λόγοι του δεν είχαν προπαγανδιστικό χαρακτήρα όπως εκείνοι των σοφιστών, ενώ ακόμη και ο Πλάτων αναγνώριζε τη φιλοσοφική φυσιογνωμία του (Βιβλ. I, 100-101). 

 

 

 

 

 

 

 

Ιστορικό πλαίσιο: Αρχαιότητα
Όνομα/Προσωνυμία: Ισοκράτης,
Ιδιότητα/Αξίωμα: Ρήτορας
Τόπος γέννησης: Αθήνα
Τόπος δράσης: Αθήνα
Χρόνος γέννησης: 436 π.Χ.
Χρόνος δράσης: 5ος-4ος αι. π.Χ.
Αναφέρει: Πρόσωπα
Αριστοτέλης, φιλόσοφος
Πρωταγόρας από τα Άβδηρα, σοφιστής
Πλάτων, φιλόσοφος
Πρόδικος από την Κέα, σοφιστής
Εικόνες
Σελίδα τίτλου από την έκδοση: Ισοκράτης, «Ισοκράτους Αθηναίου Σοφιστού Λόγοι και Επιστολαί», Βενετία, ex officina Farrea, 1542.
Ο Ισοκράτης, χαρακτικό του 19ου αιώνα: Από την έκδοση: Jacobo Gronovio, «Thesaurus Graecarum Antiquitatum», vol. II, Lugduni Batavorum : Excudebant Petrus et Balduinus Vander Aa, Λέιντεν, 1698
Αναφέρεται από: Πρόσωπα
Δημοσθένης από την Αθήνα, ρήτορας
Καλβίνος Ιωάννης, θεολόγος
Χαλκοκονδύλης Δημήτριος, λόγιος
Reuchlin Johann, λόγιος
Μέμνων, ιστορικός
Θεμίστιος, δάσκαλος - φιλόσοφος
Λυκούργος από την Αθήνα, πολιτικός - ρήτορας
Κλέαρχος, τύραννος της Ηράκλειας
Άδεια χρήσης: In Copyright (InC)
Δικαιώματα: Το σύνολο του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία του Κ. Σπ. Στάικου και των συνεργατών του. Το εικαστικό υλικό προέρχεται από την προσωπική συλλογή του Κ. Σπ. Στάικου και ο ίδιος είναι κάτοχος των σχετικών δικαιωμάτων που απαιτούνται για τη δημόσια προβολή και διάθεσή του.
Εμφανίζεται στις συλλογές:Πρόσωπα
Προβολή λιγότερων
Εικαστικό Υλικό
Προβολή λιγότερων