Βιβλιοθήκη της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας

Ιστορική αναδρομή Σιμωνόπετρας. Η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Αγίου Όρους και το συγκρότημά της, συνολικής έκτασης 7.000 τ.μ., είναι χτισμένο πάνω σε γρανιτένιο βράχο, 300 περίπου μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Η Σιμωνόπετρα, που αναπτύσσεται σε επτά ορόφους με πολλούς εξώστες, αποτελεί μοναδικό μνημείο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής. 

Η ιστορία της ξεκινάει τον 13ο αιώνα, περίοδο όπου έζησε ο Όσιος Σίμων ο Μυροβλύτης (δεν είναι γνωστή η ημερομηνία γέννησής του· πέθανε στις 28 Δεκεμβρίου 1257), ο οποίος, μετά από όραμα που είδε κατά την άσκησή του σε σπήλαιο της περιοχής, αποφάσισε να ιδρύσει μοναστήρι προς τιμήν της γέννησης του Χριστού, δίνοντάς του το όνομα Νέα Βηθλεέμ. Ωστόσο, μετά τον θάνατό του επικράτησε η προσωνυμία Πέτρα του Σίμωνος ή Σιμωνόπετρα.

Κατά την περίοδο 1365–1371 η Μονή εισέρχεται σε νέα φάση λειτουργίας και ανάπτυξης, όταν ο δεύτερος κτήτοράς της, ο Σέρβος Ιωάννης Ούγκλεσης (δεσπότης των Σερρών εκείνα τα χρόνια), προχώρησε στην ανακαίνιση και επέκτασή της, παρέχοντας πλούσιες δωρεές και ενισχύοντάς τη με μετόχια και κειμήλια.

Ορόσημα για την ιστορία της Μονής υπήρξαν τρεις μεγάλες πυρκαγιές που κατέστρεψαν κτίρια και κειμηλιακό πλούτο, ενώ στοίχισαν και τις ζωές μοναχών. Η πρώτη φωτιά ξέσπασε το 1580 μετά από κεραυνό που χτύπησε τη Μονή, προκαλώντας μεγάλες ζημιές στις εγκαταστάσεις και στα κελιά της και καίγοντας πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία (κειμήλια, άμφια, κώδικες, σιγίλια κ.λπ.). Ενδεικτικό της μεγάλης καταστροφής είναι το γεγονός ότι οι μοναχοί της αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν και να εγκατασταθούν στη Μονή Ξενοφώντος. Μετά όμως από τις ενέργειες του ηγουμένου της Ευγένιου, ο οποίος ταξίδεψε στις παραδουνάβιες ηγεμονίες για τη διενέργεια εράνου, o ηγεμόνας της Βλαχίας Μιχαήλ ο Γενναίος (1558–1601) ανέλαβε τα έξοδα ανοικοδόμησής της.

Η δεύτερη πυρκαγιά, του 1622, σε συνδυασμό με τη βαριά φορολόγηση που επέβαλαν οι Τούρκοι, οδήγησαν τη Μονή σε παρακμή και ερήμωση. Χάρη στις προσπάθειες του ιερομόναχου Ιωάσαφ από τη Μυτιλήνη, η Σιμωνόπετρα επαναλειτούργησε στα τέλη του 18ου αιώνα. Τότε διαμορφώθηκε και το πολυώροφο κτίριο της νότιας πλευράς. Το 1821, κατά την Ελληνική Επανάσταση, η Μονή ερημώθηκε για πέντε χρόνια αλλά ανασυστάθηκε από τον ιερομόναχο και μετέπειτα ηγούμενό της Αμβρόσιο, ενώ το 1864, επί ηγουμενίας Νεοφύτου (1828–1907), πραγματοποιήθηκε η ανέγερση της νότιας πτέρυγας. 

Το 1891 έμελλε να πλήξει το Μοναστήρι νέα καταστροφική πυρκαγιά, η οποία έκαψε ολοκληρωτικά την ανατολική του πλευρά, ενώ από τις φλόγες δεν γλίτωσαν ούτε το Καθολικό και η Βιβλιοθήκη. Επιπλέον, καταστράφηκαν τα κτίρια στα οποία στεγάζονταν η τράπεζα, το αρχονταρίκι, το ηγουμενείο, τέσσερα παρεκκλήσια, το νοσοκομείο, καθώς και κελιά μοναχών. Τουλάχιστον διασώθηκε το σκευοφυλάκιο με όλα τα κειμήλια, έγγραφα, άγια λείψανα και άμφια.

Τα νέα της καταστροφής της Σιμωνόπετρας βρήκαν τον ηγούμενό της Νεόφυτο στη Ρωσία, όπου βρισκόταν από τον Οκτώβριο του 1888 συνοδευόμενος από τον ιερομόναχο Διονύσιο και τον διάκονο, και μετέπειτα ηγούμενο, Ιωαννίκιο, με σκοπό να συγκεντρώσουν οικονομική βοήθεια για το Μοναστήρι. Το 1892 ο Νεόφυτος, επιστρέφοντας στο Άγιο Όρος, αντίκρισε τη Μονή σε τόσο τραγική κατάσταση που σκέφτηκε να χτίσει καινούριο μοναστήρι σε ομαλότερη τοποθεσία. Η ιδέα αυτή εγκαταλείφτηκε σύντομα και οι εργασίες για την αποκατάσταση της Μονής ξεκίνησαν άμεσα. Αντί να ανακαινίσει την κατεστραμμένη πλέον ανατολική πλευρά, ο Νεόφυτος αποφάσισε να χτίσει εκ βάθρων δίπλα της μια καινούρια πολυώροφη πτέρυγα. Οι εργασίες για την οικοδόμηση της πτέρυγας «Αγία Μαρία Μαγδαληνή», όπως ονομάστηκε προς τιμήν της προστάτιδας του Μοναστηριού, ξεκίνησαν το 1897 και ολοκληρώθηκαν το 1902.

Η Σιμωνόπετρα, έχοντας από το 1907 ηγούμενο τον Ιωαννίκιο, πέρασε σε νέα φάση ακμής, σε συνδυασμό με την απελευθέρωση του Αγίου Όρους από την οθωμανική κυριαρχία το 1912. Ο αιφνίδιος θάνατος του Ιωαννίκιου το 1919, σε ηλικία μόλις 52 ετών, δεν ανέκοψε την αναπτυξιακή πορεία του Μοναστηριού· τουναντίον μάλιστα, ο διάδοχός του Ιερώνυμος (1871–1956) συνέχισε το σημαντικό έργο εκείνου. Τα χρόνια της Κατοχής ήταν δύσκολα, εξαιτίας και της λειψανδρίας, με τον κίνδυνο εγκατάλειψης της Μονής να ελλοχεύει και κατά τις επόμενες δεκαετίες, μέχρι το 1973.

Τότε μια νέα εικοσαμελής αδελφότητα από τα Μετέωρα εγκαταστάθηκε στη Μονή με επικεφαλής τον γέροντα Αιμιλιανό (1934–2019), ο οποίος εκλέχθηκε και καθηγούμενός της. Μέχρι το 1995, όσο δηλαδή του το επέτρεπε η υγεία του, ο Αιμιλιανός έδωσε μεγάλη βαρύτητα στην εσωτερική ζωή του Μοναστηριού, συνδυάζοντας την πείρα των γηραιότερων μοναχών με τον ενθουσιασμό των νεότερων και προσελκύοντας νέους μοναχούς να ενταχθούν στην αδελφότητα. Από το 2000 την ηγουμενία έχει αναλάβει ο Αρχιμανδρίτης Ελισαίος Σιμωνοπετρίτης.

Διοίκηση της Μονής. Η Ιερά Μονή της Σιμωνόπετρας ακολουθεί από το 1801 το κοινοβιακό σύστημα ζωής και διοικήσεως και σήμερα εγκαταβιώνουν σε αυτή 65 μοναχοί. Η Μονή έχει στις Καρυές –την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους– Αντιπροσωπείο και οικοδομήματα (εξαρτήματα) που στεγάζουν υπηρεσίες και κελιά της. Επίσης, έχει έξι καθίσματα και αρκετά μετόχια στην ηπειρωτική και τη νησιωτική Ελλάδα, καθώς και τρία μετόχια σε περιοχές της Γαλλίας.

Βιβλιοθήκη της Σιμωνόπετρας – τα χειρόγραφα. Η ιστορία της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας χωρίζεται σε δύο χρονικές περιόδους, την περίοδο πριν από την πυρκαγιά στις 28 Μαΐου 1891 και την περίοδο μετά. Όπως αναφέρθηκε, η μεγάλη φωτιά που ξεκίνησε από το αρτοποιείο της Μονής κατέκαψε τον χώρο όπου στεγαζόταν η Βιβλιοθήκη, καθώς και όλα τα έντυπα και χειρόγραφα βιβλία της, με αποτέλεσμα η Βιβλιοθήκη να αρχίσει να συγκροτείται εκ του μηδενός.

Με βάση ωστόσο τον κατάλογο των χειρόγραφων κωδίκων, τον οποίο συνέταξε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπυρίδων Λάμπρος το 1880, μαθαίνουμε ότι μέχρι το 1891 η Μονή κατείχε τουλάχιστον 245 χειρόγραφα (εκ των οποίων τα 56 μουσικά), χρονολογούμενα από τον 9ο έως τον 19ο αιώνα. Το αρχαιότερο από αυτά τα έγγραφα ήταν ένα υπόμνημα στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο του Ιωάννου Χρυσοστόμου, γραμμένο σε περγαμηνή τον 9ο αιώνα, ενώ το παλαιότερο χρονολογημένο ήταν ένα ευαγγέλιο αντιγραμμένο από τον ιερέα Κωνσταντίνο το 1189.

Σύμφωνα με τον ιστορικό Κρίτωνα Χρυσοχοΐδη, η συγκρότηση της Βιβλιοθήκης των χειρόγραφων βιβλίων της Μονής Σίμωνος Πέτρας άρχισε με την ίδρυσή της και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, από δωρεές, αγορές και αντιγραφές κωδίκων.

Η πρώτη γνωστή δωρεά ήταν του δεσπότη Σερβίας Ιωάννη Ούγκλεση (1365–1371), ενώ στις αρχές του 16ου αιώνα ο επίσκοπος και ηγούμενος της Μονής Γεράσιμος δώρισε 54 χειρόγραφους κώδικες. Από τα μέσα του 16ου και όλο τον 17ο αιώνα η Βιβλιοθήκη εμπλουτίστηκε με κώδικες που ήταν χειρόγραφα ασκητικών και αγιολογικών κειμένων, αντιγραμμένα και από Σιμωνοπετρίτες μοναχούς. Τα βιβλία αυτά ανήλθαν τελικά σε 103 χειρόγραφα, δηλαδή στο 55% του συνόλου της συλλογής, όπως σημειώνει ο Κ. Χρυσοχοΐδης. Ας σημειωθεί ότι η αντιγραφή λειτουργικών βιβλίων ήταν κοινή πρακτική σε όλες τις μονές του Αγίου Όρους και παρά την ανακάλυψη της τυπογραφίας στα μέσα του 15ου αιώνα, η αντιγραφή και η χρήση των χειρογράφων συνεχίστηκε. Η συνέχιση αυτής της πρακτικής αποδίδεται κυρίως στο υψηλό κόστος των έντυπων βιβλίων, αλλά υπήρχε ένας ακόμα παράγοντας, λιγότερο πρακτικός, που ενίσχυε την παραγωγή και την απόκτηση χειρογράφων. Συγκεκριμένα, το κάθε αντίγραφο χειρόγραφο αποκτούσε επιπρόσθετη αισθητική αξία και πιστότητα, προϊόντα του μόχθου του αντιγραφέα του.

Μετά την πυρκαγιά του 1891, η συγκρότηση της νέας βιβλιοθήκης χειρογράφων, ακολουθώντας το πνεύμα των καιρών με την επικράτηση του έντυπου βιβλίου, βασίστηκε για τον εμπλουτισμό της κυρίως σε τεκμήρια μουσειακής αξίας και λιγότερο χρηστικής. Η επιδίωξη αυτή προέκυπτε από τη γενικότερη για τις μονές του Αγίου Όρους ανάγκη να μην απουσιάζει από τη συλλογή τους μια κατηγορία κειμηλίων που να περιλαμβάνει και πολύτιμα χειρόγραφα.

Στη σημερινή συλλογή, σύμφωνα με τον φιλόλογο και παλαιογράφο Παναγιώτη Σωτηρούδη, ο οποίος το 2007 ξεκίνησε να καταλογογραφεί τα χειρόγραφα της Μονής (η έκδοση του Καταλόγου έγινε το 2012), περιλαμβάνονται 179 χειρόγραφα, όλα χάρτινα εκτός από ένα περγαμηνό και ελάχιστα περγαμηνά σπαράγματα. Χρονικά, τέσσερα μόνο εντοπίζονται στον 12ο (1), τον 14ο (1) και τον 16ο (2) αιώνα, ενώ τα υπόλοιπα –εξαιρουμένων των περγαμηνών σπαραγμάτων– χρονολογούνται ανάμεσα στον 17ο και τον 20ό αιώνα. Το περιεχόμενο των χειρογράφων αφορά κατά κύριο λόγο θεολογικά, εκκλησιαστικά και μουσικά θέματα, με έμφαση στις ακολουθίες αγίων, ιδίως για τους προστάτες της Μονής Σίμωνα τον Μυροβλήτη και Μαρία τη Μαγδαληνή, αλλά και άλλων αγίων των οποίων τα λείψανα φυλάσσονται εκεί. Τα υπόλοιπα χειρόγραφα βιβλία που φυλάσσονται στη συλλογή κατατάσσονται σε κατηγορίες: νομοκανονικά, ιατρικά, σχολικά εγχειρίδια, ρητορικά, γραμματικά, λεξικογραφικά, μαθηματάρια, χρονογραφικά κ.ά.

Βιβλιοθήκη της Σιμωνόπετρας – τα έντυπα. Μέχρι το 1891, πέρα από τα χειρόγραφα, η Σιμωνόπετρα διέθετε και συλλογή έντυπων βιβλίων, που όμως και αυτά κάηκαν από τις φλόγες της πυρκαγιάς. Από τον Κατάλογον των εν τη πυρκαϊά 1891 πυρπολυθέντων κυριοτέρων πραγμάτων που συντάχθηκε μετά την καταστροφή στο διάστημα 1891–1893, συνάγεται ότι εκτός από τα 245 χειρόγραφα βιβλία καταστράφηκαν και 750 τουλάχιστον τόμοι έντυπων βιβλίων. Όπως μάλιστα μαρτυρούν άλλα στοιχεία από το Αρχείο της Μονής, αυτός ο αριθμός ήταν αρκετά μεγαλύτερος. Η Σιμωνόπετρα διέθετε αξιόλογη Βιβλιοθήκη που βρισκόταν πάνω από τη λιτή του Καθολικού και όπου θησαυρίζονταν, πέρα από τα λειτουργικά βιβλία για τις καθημερινές ανάγκες της Μονής, βιβλία από πολλούς γνωστικούς τομείς (π.χ. έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, έργα αρχαίας και βυζαντινής ιστορίας, λεξικά, γραμματικές και συντακτικά της ελληνικής και της γαλλικής γλώσσας, βιβλία αριθμητικής και γεωγραφίας, φυσικής, ιατρικής κ.ά.). Επίσης, διέθετε και αξιομνημόνευτη συλλογή περιοδικών, μεταξύ των οποίων η Εκκλησιαστική Αλήθεια, ο Ανατολικός Αστέρας, η Θράκη, ο Φάρος της Μακεδονίας, οι Ελικωνιάδες Μούσες κ.ά.

Η ανασύσταση και ο εμπλουτισμός της Βιβλιοθήκης μετά το 1891 υπήρξε βασική προτεραιότητα των μοναχών, κάτι που καταδεικνύεται από τα ποσά που δαπανήθηκαν για τον σκοπό αυτό κατά την πρώτη πενταετία μετά την πυρκαγιά: 773 γρόσια το 1892, 796 το 1893, 902 το 1894, ενώ το 1895 οι δαπάνες εκτοξεύθηκαν στα 4.984 γρόσια και το 1896 μειώθηκαν στα 2.345, για να σταθεροποιηθούν στα 400 γρόσια ετησίως στη συνέχεια. Μια ακόμα πηγή πρόσκτησης βιβλίων αποτέλεσαν οι δωρεές ιδιωτών και φορέων προς τη Βιβλιοθήκη κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Ξεχωρίζουν οι δωρεές της Ελένης Ευγενίου Πάλλη, της χήρας του Ανδρέα Μάμουκα, του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, του Κωνσταντίνου Δουκάκη κ.ά. 

Το 1909 ο βιβλιοθηκάριος Νείλος ο Σιμωνοπετρίτης επιχείρησε μια πρώτη καταγραφή των έντυπων βιβλίων που κατείχε η Μονή, υπολογίζοντας τον αριθμό τους σε 252. Από αυτά, τα 149 σώζονται μέχρι σήμερα, 39 (όλα λειτουργικά) λείπουν, ενώ άλλα 43 ήταν αδύνατον να ταυτιστούν.

Σήμερα η Βιβλιοθήκη της Σιμωνόπετρας, που είναι πλέον εγκατεστημένη στον 7ο όροφο της ανατολικής πτέρυγας, διαθέτει περίπου 65.000 τίτλους βιβλίων. Μόνον οι εκδόσεις της μέχρι το 1900 αριθμούν γύρω στα 4.500 έντυπα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της καταγραφής των εντύπων της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, τα οποία δημοσιεύτηκαν το 1989 (βλ. σχετικά Γιάννης Καράς, Τα ελληνικά έντυπα της Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας), η Βιβλιοθήκη αριθμούσε 2.425 τίτλους με έτη έκδοσης μέχρι το 1900. Κατά την ανωτέρω καταλογογράφηση, οι περισσότερες εκδόσεις είναι του 19ου αιώνα, με μόνο 276 έργα να είναι των προηγουμένων αιώνων (17 εκδόσεις του 16ου, 62 του 17ου και 197 του 18ου αιώνα). Η αρχαιότερη είναι του 1513: Ισοκράτους Λόγοι, Βενετία, από το τυπογραφείο του Άλδου. Η Βιβλιοθήκη θησαυρίζει όχι μόνο ελληνικά βιβλία, αλλά και σε διάφορες άλλες γλώσσες, όπως γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά, ρουμανικά κ.ά. Επιπλέον, πάνω από το 40% των βιβλίων είναι εγκυκλοπαίδειες και έργα Ελλήνων και Λατίνων κλασικών και νεότερων συγγραφέων.

Ας σημειωθεί ότι η Βιβλιοθήκη της Μονής διαχρονικά, δηλαδή πριν αλλά και μετά το 1891, διατήρησε έναν ανοιχτό και λειτουργικό χαρακτήρα, δανείζοντας βιβλία στους μοναχούς της και τους Σιμωνοπετρίτες μαθητές, οι οποίοι φοιτούσαν στην Αθωνιάδα Σχολή.

Το Αρχείο. Πέρα από τη Βιβλιοθήκη, η Μονή διαθέτει και αρχείο με πλούσιο υλικό της μεταβυζαντινής περιόδου –κυρίως για το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα– αποτελούμενο από πλήθος ελληνικών, τουρκικών και ρουµανικών εγγράφων. Το Αρχείο σήμερα είναι καταλογογραφημένο και ψηφιοποιημένο.

Ο καθηγητής ιστορίας Αντώνης Λιάκος, ο οποίος επισκέφτηκε  τον Οκτώβριο του 1990 τη Μονή, επισήμανε ότι το Αρχείο αποτελείτο από τα εξής τμήματα: τη συλλογή ελληνικών εγγράφων (πατριαρχικά διάφορα, οριακά και κτηματικά, μετοχιακά) από το 1516 έως το 1800, τη συλλογή ρουμανικών εγγράφων (1433 έως τον 19ο αιώνα), τη συλλογή τουρκικών εγγράφων (16ος–20ός αιώνας), το αρχείο με τα έγγραφα της περιόδου 1800 έως σήμερα, και τα κατάστιχα. Οι πρώτες δύο κατηγορίες περιλαμβάνουν και το μεγαλύτερο μέρος του αρχειακού αποθέματος της Μονής.

Σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως η επανάσταση του 1821, ο Κριμαϊκός πόλεμος, οι οθωμανικές μεταρρυθμίσεις και η δημιουργία του ρουμανικού κράτους, αποτυπώνονται μέσα από τα έγγραφα του Αρχείου. Επίσης, αρχειακά τεκμήρια της Μονής, όπως οι επιστολές της προς τους ηγεμόνες της Βλαχίας, τα πατριαρχικά σιγίλια και οι επιστολές σχολείων και συλλόγων του υπόδουλου τότε ελληνισμού, παρέχουν πολύτιμα στοιχεία για τον τότε ορθόδοξο κόσμο των Βαλκανίων που είχε επίκεντρο το Άγιο Όρος. Το σύνολο των εγγράφων θα πρέπει να υπολογιστεί γύρω στα 25.000 για την περίοδο 1800–1900 και συνολικά στα 40.000–45.000 αν υπολογιστούν και τα έγγραφα της περιόδου 1900 έως σήμερα.    

Αναφορικά με τα κατάστιχα, πρόκειται κυρίως για λογαριασμούς και ληψοδοσίες του Μοναστηριού, που σκιαγραφούν τις δομές του εμπορίου και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης, με τις οποίες φαίνεται ότι το Μοναστήρι συναλλασσόταν συχνά.               

Οργάνωση της Βιβλιοθήκης. Η Βιβλιοθήκη είναι ανοιχτή στο κοινό και επισκέψιμη από τους προσκυνητές σε καθημερινή βάση. Χρησιμοποιείται τόσο από επιστήμονες όσο και από φοιτητές και εν γένει προσκυνητές που κατά καιρούς διαμένουν στη Μονή για περισσότερο χρόνο.

Τα βιβλία είναι ταξινομημένα σε θεματικές ενότητες και καταλογογραφημένα τόσο σε ηλεκτρονικό κατάλογο όσο και σε καρτέλες. Το σύστημα ταξινόμησης είναι το DEWEY, με κατάλληλες προσαρμογές για τα δεδομένα μοναστηριακής βιβλιοθήκης.

Τμήμα της Βιβλιοθήκης που αφορά τις Αγιορειτικές Σπουδές είναι προσβάσιμο από τον ιστότοπο Αγιορειτική Βιβλιοθήκη/Athos Library και υπάρχει η δυνατότητα ανάγνωσης και λήψης σε μορφή pdf όλων των σχετικών άρθρων και βιβλίων του τομέα αυτού. Το ίδιο ισχύει και για την κατηγορία των Μετεωριτικών Σπουδών.

Εκδόσεις της Μονής               

Η Μονή, αυτή καθ᾽ εαυτή, έχει εκδώσει μία σειρά από: α) λειτουργικά βιβλία, β) μουσικά βιβλία, γ) τον τόμο για την Σιμωνόπετρα, τον βίο του αγίου Σίμωνος, της αγίας Μαγδαληνής και άλλα σχετικά με την ιστορία των παλαιοτέρων πατέρων της Μονής, καθώς και δ) ψηφιακούς δίσκους με ψαλμωδίες. Επιπλέον, ως Αγιορείτικη Βιβλιοθήκη (αποτελεί μέρος της Μονής) έχει εκδώσει πλήθος βιβλίων περί του Αγίου Όρους, της Μόνης Σίμωνος Πέτρας και για διάφορα θεολογικά-εκκλησιαστικά θέματα που παρατίθενται αναλυτικά στην ιστοσελίδα στον ιστότοπο Αγιορειτική Βιβλιοθήκη/Athos Library .

Κατάλογοι της Βιβλιοθήκης και του Αρχείου

Βαμβακάς, Δ., «Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας. Κατάλογος του αρχείου», Αθωνικά Σύμμεικτα, τόμ. 1, 1985, σ. 105–153. 

Καδάς, Σ., Τα σημειώματα των χειρογράφων του Αγίου Όρους. Μονή Σίμωνος Πέτρας, ανάτυπο από το περιοδικό Βυζαντινά 16 (1991), σ. 263–302.

Καράς, Γ., Τα ελληνικά έντυπα της Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας, Αθήνα, ΚΝΕ / ΕΙΕ, 1989.

Λάμπρος, Σ., Κατάλογος των εν ταις βιβλιοθήκαις του Αγίου Όρους ελληνικών κωδίκων, τόμ. Α΄, Κανταβριγία, Αγγλία 1895, σ. 114–129.

Σωτηρούδης, Π., Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας. Κατάλογος ελληνικών χειρογράφων, Άγιο Όρος 2012.

Βιβλιογραφία για τη Βιβλιοθήκη και το Αρχείο

Λιάκος, Α., Έκθεση για το Αρχείο της Σιμωνόπετρας, δακτυλόγραφο αντίτυπο, 1990.

Παυλικιάνωφ, Κ.,  «Η δομή του Αρχείου της Σίμωνος Πέτρας από το 1809 έως τα μέσα του εικοστού αιώνα», στο Stojna Poromanska / Τέχνη Γραμματική, σ. 111–149, Faber, 2005.

Σιμωνόπετρα, Άγιο όρος, διευθυντής εκδόσεως: Σ. Παπαδόπουλος, ΕΤΒΑ Α.Ε., 1991.

Σωτηρούδης, Π., «Παλαιογραφικά από την Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας», Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Τεύχος Τμήματος Φιλολογίας 4, 1994, σ. 225–244. 

Χρυσοχοΐδης, Κ., «Άγιον Όρος. Μονή Σίμωνος Πέτρας», Μικροφωτογραφήσεις χειρογράφων και αρχείων, ΜΙΕΤ, Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο, 2 (1978–1980), Αθήνα 1981, σ. 24 & 47–49.   

Χρυσοχοΐδης, Κ. / Π., Γουναρίδης, / Δ., Βαμβακάς, «Κατάλογοι αρχείων: Α. Ιερά Μονή Καρακάλλου, Β. Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας», Αθωνικά Σύμμεικτα, τόμ. 1, Αθήνα, ΚΝΕ / ΕΙΕ, 1985, σ. 105–153.

Kapustin, A., Zamětki proklonnika Svajatoj Gory [= Σημειώσεις ενός προσκυνητού του Αγίου Όρους], Κίεβο 1864, σ. 276–282.

Lambros, S., «Notes from Athens. Mss lost in the Burning of the Monastery of Simopetra», The Athenaeum, 98 (1.8.1991), σ. 161–162.

Nastase, D. / F., Marinescu, “Les Actes Roumains de Simonopetra (Mont Athos), Catalogue Sommaire”, Βυζαντινά Σύμμεικτα, τόμ. Ζ΄, Αθήνα, ΚΒΕ / ΕΙΕ, 1987, σ. 275–418.

Επωνυμία: Βιβλιοθήκη της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας στο Άγιο Όρος
Ιστορικό πλαίσιο: Νεότερη Εποχή
Χαρακτήρας: Μοναστηριακές
Τόπος ίδρυσης: Άγιο Όρος
Τόπος λειτουργίας: Άγιο Όρος
Χρόνος ίδρυσης: 1891
Περιεχόμενα: Βιβλιά έντυπα και χειρόγραφα
Περιοδικά
Έγγραφα
Σύστημα διαχείρισης υλικού: Καρτέλες
Σύστημα ταξινόμησης: DEWEY
Δωρεές/Αγορές: Ναι
Εκδόσεις: Ναι
Κατάλογοι: Ηλεκτρονικός Κατάλογος
Ιδιοκτησία: Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας (Άγιο Όρος)
Κτίρια: Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας, Άγιο Όρος
Διοίκηση: Αρχιμανδρίτης Ελισαίος Σιμωνοπετρίτης
Νομικό πλαίσιο: Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ)
Προσωπικό: Προϊστάμενος
Βοηθός προϊσταμένου
Πληροφορίες: Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας, 63086 Καρυές, Άγιο Όρος
Τηλέφωνο: (0030) 23770 23254 & 23700
Fax: (0030) 23770 23707
Email: athoslibrary@gmail.com
Ιστοσελίδα: http://athoslibrary.blogspot.com/
Λέξεις κλειδιά: Όσιος Σίμων ο Μυροβλήτης
Ιωάννης Ουγκλέσης
Μιχαήλ ο Γενναίος
Ιερομόναχος Ιωάσαφ
Ηγούμενος Νεόφυτος
Ηγούμενος Ιωαννίκιος
Ηγούμενος Ιερώνυμος
Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός
Αρχιμανδρίτης Ελισαίος Σιμωνοπετρίτης
Σπυρίδων Λάμπρος
Κρίτων Χρυσοχοΐδης
Παναγιώτης Σωτηρούδης
Νείλος ο Σιμωνοπετρίτης
Αντώνης Λιάκος
Αναφέρει: Εικόνες
Η νοτιανατολική πλευρά της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας στο Άγιο Όρος.
Η Σιμωνόπετρα μετά την πυρκαγιά του 1891 σε σχέδιο του Τ. Taylor (Musée des Arts Décoratifs).
Χαρακτικό της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, 1887.
Νότια άποψη της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας. Διακρίνονται τα μποστάνια της Μονής, διαμορφωμένα σε ψηλά πεζούλια.
Η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας και αριστερά το παρακείμενο υδραγωγείο.
Χώρος αναγνωστηρίου στο εσωτερικό της Βιβλιοθήκης της Σιμωνόπετρας.
Μοναχός μελετάει στη Βιβλιοθήκη της Σιμωνόπετρας.
Προθήκη με τα πολύτιμα χειρόγραφα βιβλία (9–19ου αιώνα) που διαθέτει η Μονή Σίμωνος Πέτρας.
Το τμήμα της Βιβλιοθήκης της Σιμωνόπετρας με λεξικά και εγκυκλοπαίδειες.
Τα άπαντα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στα ράφια της Βιβλιοθήκης της Σιμωνόπετρας.
Το εσωτερικό της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας.
Μονή Σιμωνόπετρας. Έργο του Σπύρου Παπαλουκά.
Άδεια χρήσης: Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές (CC BY-NC-ND 4.0)
Δικαιώματα: Το λήμμα αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία της ομάδας ανάπτυξης του ψηφιακού χώρου «Περί Βιβλιοθηκών».
Εμφανίζεται στις συλλογές:Βιβλιοθήκες
Προβολή λιγότερων
Εικαστικό Υλικό
Προβολή λιγότερων