Αικατερίνη της Αραγωνίας, βασίλισσα

Το νεότερο παιδί του βασιλιά Φερδινάνδου Β΄ της Αραγωνίας και της Ισαβέλλας της Α΄ της Καστίλλης –αμφότεροι ένθερμοι υποστηρικτές του καθολικού δόγματος–, η Αικατερίνη της cathrineΑραγωνίας (1485-1536) έμεινε περισσότερο γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για την ρήξη της με τον σύζυγο της, Ερρίκο τον Η΄, και την επακόλουθη συνέπεια του διαχωρισμού της Εκκλησίας της Αγγλίας από την Εκκλησία της Ρώμης. Μετά από 24 χρόνια έγγαμου βίου, και την αδυναμία της Αικατερίνης να γεννήσει αρσενικό διάδοχο o οποίος να επιζήσει της γέννας, ο Ερρίκος συγκρούστηκε με τον πάπα Κλήμη Η΄ εξαιτίας της άρνησης του τελευταίου να ακυρώσει τον γάμο. Με τη βοήθεια του Τόμας Κρόμγουελ και με αυθαίρετες ενέργειες, ο Ερρίκος ανακηρύχθηκε ανώτατη κεφαλή της Εκκλησίας στην Αγγλία (1532), καταφέρνοντας να παντρευτεί την Άννα Μπολέυν. Αρνούμενη να αποδεχθεί τα γεγονότα, η Αικατερίνη έζησε ως το τέλος των ημερών της θεωρώντας τoν εαυτό της νόμιμη σύζυγο του Ερρίκου. Πέθανε το 1536 εγκλωβισμένη στο κάστρο Kimbolton και απομονωμένη από την κόρη της Μαρία.

Κατά τα παιδικά της χρόνια, η πριγκίπισσα της Αραγωνίας έλαβε εξαιρετική μόρφωση από τον ιερέα Αλεσάντρο Τζεραλντίνι, εντρυφώντας σε θρησκευτικά έργα, σε κείμενα των κλασικών, στη λατινική ιστορία και σε έργα κανονικού και δημοσίου δικαίου, ενώ έμαθε να μιλά λατινικά, γαλλικά και ελληνικά. Επιπλέον, είναι γνωστή η επιρροή της μητέρας της Ισαβέλλας, η οποία κατά την αναχώρηση της από την Ισπανία για την Αγγλία της δώρισε πολλά βιβλία στην ισπανική γλώσσα. Μαρτυρείται, επίσης, και ότι κατά τη βασιλεία της η Αικατερίνη αγόρασε έναν μεγάλο αριθμό βιβλίων με μεταφράσεις έργων του Πετράρχη, του Έρασμου και του Vives.

Μαρτυρίες μας φανερώνουν ότι μαζί με τον Ερρίκο διατηρούσαν μία τεράστια βιβλιοθήκη, την οποία ο τελευταίος είχε κληρονομήσει εν μέρει από προγενέστερα μέλη του οίκου των Τυδώρ· ο Τόμας Μουρ είχε δωρίσει στο ζεύγος τη συλλογή ποιημάτων του Coronation Suite, με ιδιόχειρη αφιέρωση και στους δύο και ο Petrus Alamire είχε δημιουργήσει ένα βιβλίο μουσικής, το Book of 28 motets, προς τιμήν τους.

Ο ρόλος της Αικατερίνης ως προστάτιδας των γραμμάτων μαρτυρείται και από τον Έρασμο, CoronationSuiteο οποίος σε επιστολή του προς τον Paolo Bombache την χαρακτηρίζει "regina non tantum in sexus miraculum literata est, neque minus pietate suspicienda quam eruditione" («Η βασίλισσα είναι μορφωμένη, πολύ περισσότερο από όσο θα με άφηνε έκθαμβο σε μια γυναίκα, κι η ευλάβειά της  είναι εξίσου θαυμαστή με τις γνώσεις της »). Εκτός από τον Έρασμο, φαίνεται ότι προσέφερε οικονομική βοήθεια και στον Ισπανό ανθρωπιστή λόγιο Juan Luis Vives (1493-1540), ο οποίος της αφιέρωσε τα έργα του De Institutione Feminae Christianae (1523) –το οποίο γράφθηκε κατά παραγγελία της Αικατερίνης με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως εκπαιδευτικό εγχειρίδιο για τις γυναίκες στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα– και De Ratione Studii Puerilis (1523, επίσης).

Τέλος, ο θυρεός της με το ρόδι διασώζεται σε πολλά βιβλία και εικονογραφημένα χειρόγραφα που βρέθηκαν στην ιδιοκτησία της, όπως το The Manual on Warfare for the Instruction of a Prince (Robert de Balsac, 1490) και σε πολλά έργα τέχνης (Marrón, Cath., 1-5).

 

 

 

Ιστορικό πλαίσιο: Αναγέννηση
Όνομα/Προσωνυμία: Αικατερίνη της Αραγωνίας
Ιδιότητα/Αξίωμα: Βασίλισσα
Τόπος γέννησης: Ισπανία
Τόπος δράσης: Λονδίνο
Κίμπολτον
Χρόνος γέννησης: 1485
Χρόνος θανάτου: 1536
Χρόνος δράσης: 15ος-16ος αι.
Αναφέρει: Πρόσωπα
Έρασμος, λόγιος
Πετράρχης Φραγκίσκος, λόγιος
Εικόνες
Μικρογραφία από τη χειρόγραφη συλλογή ποιημάτων "Coronation Suite"του Thomas More.
Η Αικατερίνη της Αραγωνίας, ελαιογραφία άγνωστου καλλιτέχνη.
Άδεια χρήσης: Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές (CC BY-NC-ND 4.0)
Δικαιώματα: Το λήμμα αποτελεί πρωτότυπη επιστημονική εργασία της ομάδας ανάπτυξης του ψηφιακού χώρου «Περί Βιβλιοθηκών».
Εμφανίζεται στις συλλογές:Πρόσωπα
Προβολή λιγότερων
Εικαστικό Υλικό
Προβολή λιγότερων